De nieuwe Archiefwet gaat op 1 januari 2027 in. De Eerste Kamer stemde op 12 mei 2026 in met de wet, meldt de Rijksoverheid. De belangrijkste verandering: overheden brengen blijvend te bewaren informatie voortaan na 10 jaar over naar een archiefdienst, in plaats van na 20 jaar.
Dat lijkt een detail, maar het verandert de planning van elke informatiebeheerder. In dit artikel lees je wat er verandert, wat het betekent voor je organisatie en welke stappen je nu al kunt zetten.
- De nieuwe Archiefwet gaat in op 1 januari 2027 en vervangt de Archiefwet 1995.
- Blijvend te bewaren informatie gaat na 10 jaar naar een archiefdienst, in plaats van na 20 jaar.
- De wet is toegespitst op digitale informatie, dus ook e-mail en chatberichten vragen om vaste afspraken.
- Begin met overzicht: weet waar je informatie staat en welke selectielijst erop van toepassing is.
Wat verandert er met de nieuwe Archiefwet?
De nieuwe Archiefwet vervangt de Archiefwet 1995. Volgens de Rijksoverheid is de nieuwe wet toegespitst op het digitale tijdperk. Het kabinet noemt de huidige regels nog gebaseerd op een papieren archief, schreef Dutch IT Channel.
| Onderwerp | Archiefwet 1995 | Nieuwe Archiefwet |
|---|---|---|
| Overbrengen naar een archiefdienst | Na 20 jaar | Na 10 jaar |
| Uitgangspunt | Papieren archief | Digitale informatie |
| Geldt vanaf | Geldt nu nog | 1 januari 2027 |
De ingangsdatum is al eens verschoven. In een Kamerbrief van 20 november 2025 meldde de minister van OCW dat de beoogde datum van 1 juli 2026 niet haalbaar was. Het nieuwe streven werd 1 januari 2027, en dat is de datum gebleven.
Wat betekent overbrengen na 10 jaar voor je archief?
Blijvend te bewaren informatie gaat na 10 jaar naar het Nationaal Archief of een lokale of regionale archiefdienst. Onder de Archiefwet 1995 was dat na 20 jaar, schreef de Rijksoverheid eerder over het wetsvoorstel.
In de praktijk moet informatie daardoor eerder geselecteerd zijn. Je moet sneller weten wat blijvend bewaard wordt en wat na de bewaartermijn vernietigd mag worden. Overgebrachte informatie is in principe openbaar, dus ook de afweging over openbaarheid komt eerder.
- Bespreek met je archiefdienst welke overbrengingen de komende jaren aan de beurt zijn.
- Controleer of je selectielijst en zaaktypen op orde zijn, zodat elke zaak een archiefnominatie heeft.
- Plan vernietiging als vast ritme, met een vernietigingslijst en een verklaring van vernietiging.
Wat vraagt de nieuwe Archiefwet van e-mail en chat?
De nieuwe wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie vanaf het moment dat die ontstaat duurzaam digitaal wordt beheerd, ook als het om een e-mail of chatbericht gaat. Juist daar zitten bij veel organisaties de grootste gaten.
Maak daarom vaste afspraken: welke e-mail en chatberichten bewaar je, waar en hoe lang? Een bekende aanpak voor e-mail is de Capstone-aanpak, waarbij de e-mail van een aangewezen groep functionarissen blijvend wordt bewaard.
Zo bereid je je organisatie voor op de nieuwe Archiefwet
- Breng in kaart waar informatie staat: het zaaksysteem, SharePoint, Teams, e-mail en netwerkschijven.
- Bepaal per bron welke selectielijst en bewaartermijnen gelden.
- Maak afspraken over e-mail en chat, en leg ze vast.
- Begin bij de oudste informatie: wat moet over, en wat mag weg?
- Wijs een eigenaar aan voor informatiebeheer en volg de voortgang.
Vooral de eerste twee stappen kosten veel tijd als ze met de hand gebeuren. Een netwerkschijf met miljoenen bestanden orden je niet in een paar middagen. Lees hoe Airchie de selectielijst toepast op documenten, terwijl een medewerker elk besluit neemt.
Wil je zien hoe dit werkt op je eigen documenten? In een demo laten we zien hoe Airchie een netwerkschijf ordent volgens jouw selectielijst.
Waar moet je op letten?
- Capaciteit: informatiebeheer krijgt er werk bij. Maak tijdig ruimte in de planning.
- Persoonsgegevens: weet waar ze staan, voordat informatie wordt overgebracht of openbaar wordt.
- Menselijke controle: gebruik je AI om te ordenen, laat dan een medewerker beslissen over vernietiging en leg elke keuze vast.
- Overzicht: een check van waar je nu staat helpt om prioriteiten te stellen.
Wil je weten waar je organisatie staat? Doe de Archiefwet-check: tien vragen, direct een score.
Veelgestelde vragen
Wanneer gaat de nieuwe Archiefwet in?
De nieuwe Archiefwet gaat in op 1 januari 2027. De Eerste Kamer stemde op 12 mei 2026 in met de wet.
Wat is de nieuwe overbrengingstermijn?
Blijvend te bewaren informatie gaat onder de nieuwe Archiefwet na 10 jaar naar een archiefdienst, zoals het Nationaal Archief of een regionale of lokale archiefdienst. Onder de Archiefwet 1995 was dat na 20 jaar.
Vallen e-mail en chatberichten onder de nieuwe Archiefwet?
Ja. Ook digitale informatie zoals e-mail en chatberichten valt onder de Archiefwet als het om overheidsinformatie gaat. De nieuwe wet legt de nadruk op goed digitaal beheer vanaf het moment dat informatie ontstaat.
Waar begin je als je organisatie achterloopt?
Begin klein, met één bron, zoals een netwerkschijf of de mailboxen van één afdeling. Breng in kaart wat er staat en welke selectielijst geldt. Daarna bepaal je per onderdeel wat over moet, wat blijft en wat weg mag.
Wil je weten wat de nieuwe Archiefwet voor jouw organisatie betekent?
Plan een demo met je eigen documenten. We laten zien hoe Airchie je selectielijst toepast en waar de winst zit.
Of lees eerst meer over wat de nieuwe Archiefwet verandert.
Bronnen
- Nieuwe Archiefwet maakt overheid transparanter, Rijksoverheid, 12 mei 2026
- Kamerbrief over de beoogde inwerkingtreding van de Archiefwet, Tweede Kamer, Officiële Bekendmakingen, 20 november 2025
- Antwoorden op Kamervragen Archiefwet 2021 naar Tweede Kamer gestuurd, Rijksoverheid, 7 juli 2023
- Invoering nieuwe Archiefwet opnieuw vertraagd, Dutch IT Channel, 25 november 2025
Dit artikel is opgesteld met hulp van AI, op basis van de genoemde bronnen (stand 4 november 2026). De redactie controleert elk artikel voor publicatie. Het geeft een algemeen beeld en is geen juridisch advies voor jouw organisatie. Lees hoe de redactie werkt.